Otizmli çocuğu olan ailelere tavsiyeler

Otizm Spektrum Bozukluğunun (OSB) kesin nedeni bilinmiyor. Genetik ve çevresel faktörün dahil olduğu düşünülmektedir. Kesin tedavisi henüz olmayan bir bozukluktur. Bu grubun erken tanısı, eğitsel programlarının takibi ve etkinliğini değerlendirme, yeni gelişen belirtiler ve psikiyatrik bozuklukları değerlendirme görevi çocuk ve ergen psikiyatrlarına aittir.

• Otizm Spektrum Bozukluğu düşünme, hissetme, dil ve başkalarıyla ilişki kurma becerisinde problemler olabilen karmaşık bir nöro-gelişimsel bozukluktur.
• Otizm kişiden kişiye göre farklılık gösteriyor ve genellikle hayat boyu sürüyor

Otizm Spektrum Bozukluğu‘nun özellikleri

• İletişim sorunları: Dili kullanma veya anlama güçlüğü dahil. Otizmli bazı çocuklar dikkatlerini ve konuşmalarını birkaç konu alanı üzerinde yoğunlaştırırlar, bazıları sıklıkla cümleleri tekrar ederler ve bazıları çok sınırlı konuşmalara sahiptirler.
• İnsanlara, olaylara ve olaylara ilişkin zorluk: Arkadaş edinme ve insanlarla iletişim kurma, yüz ifadelerini okumada zorluk çekme ve göz teması kurmama gibi.
• Tekrarlayan vücut hareketleri veya davranışları: El çırpma veya tekrarlanan sesler veya ifadeler gibi.

Sosyal İletişim ve Etkileşimde Güçlükler

• Göz teması kurmakta zorlanma veya göz temasını sürdürmeme.
• Yüz ifadelerini, jestleri ve beden dilini anlamada güçlük.
• Adıyla seslenildiğinde tepki vermeme.
• Karşılıklı sohbet başlatmakta veya sürdürmekte zorlanma.
• Duyguları paylaşmada isteksizlik (örneğin bir şeyi göstererek “bak!” dememe).
• Empati kurmada zorlanma.

Tekrarlayıcı ve Sınırlı Davranışlar

• Aynı davranışları tekrar tekrar yapma (el çırpma, sallanma, dönme gibi).
• Rutinlere aşırı bağlılık, küçük değişikliklere aşırı tepki.
• Belirli nesnelere aşırı ilgi veya takıntılı bağlanma.
• Oyuncakları alışılmadık şekilde kullanma (örneğin, arabayı sürmek yerine sadece tekerleğini döndürme).
• Duyu hassasiyetleri (örneğin yüksek seslere, dokunmaya, kokulara veya ışıklara aşırı duyarlılık veya tam tersi ilgisizlik).

Dil ve Konuşma ile İlgili Bozukluklar

• Hiç konuşmama veya konuşmanın gecikmesi.
• Tekrarlayıcı konuşmalar (aynı cümleyi veya kelimeyi tekrar etme – ekolali).
• Kalıp ifadeler kullanma, doğal olmayan ses tonu (örneğin robotik konuşma).
• Karşılıklı konuşmalarda zorluk, sıra almayı bilmemek veya konudan sapmak.

Bilişsel ve Öğrenme Özellikleri

• Dengesiz gelişim: Bazı alanlarda güçlü performans (örneğin hafıza), bazı alanlarda zayıflık.
• Soyut kavramları anlamada güçlük.
• Yönlendirmeye açık olmama, içsel motivasyonla hareket etme eğilimi.
• Problem çözme ve esnek düşünme becerilerinde sınırlılık.

Her bireyde görülmeyen Otizmin Ek Özellikleri

• Hiperaktivite, dikkat dağınıklığı veya kaygı bozuklukları eşlik edebilir.
• Zeka düzeyi bireyden bireye değişebilir: OSB’li bireyler arasında üstün zekalı olanlar da vardır, zihinsel yetersizlik eşlik edenler de.
• Bazı bireylerde özel ilgi alanları çok baskın olabilir (örneğin sadece trenlerle ilgilenmek gibi).

Unutulmaması Gerekenler:

• Otizm bir hastalık değil, bir farklılıktır.
• Her otizmli birey farklıdır. Bir bireyde görülen özellikler bir başkasında olmayabilir.
• Erken tanı ve özel eğitim, bireyin gelişimini ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkiler.

Otizm nasıl teşhis edilebilir?

Bebeklerdeki olası otizm spektrum bozukluğu belirtileri şunlar olabilir:

• Bebeğinizi 12 aylıkken ismiyle çağırdığnızda tepki vermeme
• 14 aylıkken ilgi gösterdiği eşyaları oyuncakları işaret etmeme
• 18 aylıkken “taklit” oyunları oynamama

Çocuğunuzun olası otizm belirtilerini göstermesi konusunda güçlü bir endişeniz varsa, o zaman bir teşhis değerlendirmesi yapılmalıdır. Bu genellikle çocuğunuzla bir çocuk psikiyatristi ve çocuk psikoloğu tarafından yapılan bir muayene ve oyun tabanlı testleri içerir.

Otizm Tedavisi Var mı?

Otizmin tek bir tedavisi bulunmuyor. Eken tanı ve tedavi ile semptomların düzeldiği müşahede ediliyebiliyor. Otizm eğitimleri birçok etkileşimli, çocuk merkezli davranış terapisi versiyonlarını içerebilir. Ayrıca anne-babalar, konuşma ve dil terapisi, mesleki terapi ve / veya sosyal beceri eğitimi için özel eğitim ve destek alabilirler.

Otizmin temel özelliklerini doğrudan tedavi eden ilaçlar bulunmuyor. Tamamlayıcı ve alternatif tedavilerin kullanımı otizmli çocuklarda yarar sağlayabiliyor.

Otizmli çocukları olan ailelere tavsiyeler:

• Otizm spektrum bozukluğu hakkında olabildiğince fazla bilgi edinin.
• Tutarlı bir günlük plan ve rutin sağlayın.
• Otizmli çocukların diğer ebeveynleri ile bağlantı kurun.
• İçinde bulunduğunuz ve size özel endişeleriniz için mutlaka kendiniz için de profesyonel yardım alın.
• Kendiniz ve diğer aile üyeleri için zaman ayırın.
• Otizmli bir çocuğa sahip olmak tüm aileyi etkiler, zaman alıcı ve sıkıntılı olabilir. Çocuğunuz gibi ailenizin de fiziksel ve duygusal sağlığına dikkat edin.
• OSB’li çocuklarda daha sonradan bağımsız olarak yaşamlarını sürdürebilenlerin sayısı günümüzde giderek artıyor. Bunun için özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleriyle ilişkiye geçin.