Özel Eğitimde Hangi Gelişim Testleri Uygulanır?
Özel Eğitimde Hangi Gelişim Testleri Uygulanır?
Özel eğitim sürecine giren ailelerin en sık sorduğu sorulardan biri şudur:
“Çocuğuma hangi testler uygulanacak?”
Bu yazıda özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde sıklıkla kullanılan gelişim testlerini,
tanı koymadan, sade ve anlaşılır bir şekilde ele alıyoruz.
1. Gelişim Testleri Neden Uygulanır?
Özel eğitimde kullanılan testlerin amacı:
- çocuğu etiketlemek
- tanı koymak
- kıyaslamak değildir.
Amaç; çocuğun:
- gelişim düzeyini
- güçlü yönlerini
- desteklenmesi gereken alanları doğru şekilde belirlemektir.
2. Genel Gelişim ve Tarama Testleri
Bu testler çocuğun gelişimini bütüncül olarak ele alır.
Özel eğitim merkezlerinde en sık kullanılanlar:
- Denver II Gelişim Tarama Testi
- AGTE (Ankara Gelişim Tarama Envanteri)
- GEÇDA (Gelişimsel Çocuk Değerlendirme Aracı)
- ASQ (Ages & Stages Questionnaire)
- Bayley III / Bayley IV
Bu testler özellikle erken yaş çocuklarında gelişim alanları hakkında yol gösterici olur.
3. Dil ve Konuşma Alanında Kullanılan Testler
Dil ve iletişim alanındaki değerlendirmelerde kullanılan testler şunlardır:
- TİFALDİ (Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil Testi)
- TODİL (Türkçe Okul Çağı Dil Gelişim Testi)
- Ankara Artikülasyon Testi
- GFTA (Goldman-Fristoe Articulation Test)
- PPVT (Peabody Resim-Kelime Testi)
Bu testler, dilin farklı bileşenlerini anlamaya yardımcı olur.
4. Sosyal İletişim ve Otizm Alanında Kullanılan Ölçekler
Sosyal iletişim ve etkileşim alanlarını değerlendirmek için kullanılan başlıca araçlar:
- GARS
- CARS
Bu ölçekler tek başına tanı koymaz,
değerlendirme sürecine rehberlik eder.
5. Dikkat, Davranış ve Dürtüsellik Değerlendirmeleri
Okuldan gelen geri bildirimlerde sık karşılaşılan alanlar için kullanılan ölçekler:
- Conners Değerlendirme Ölçekleri
Bu ölçekler genellikle:
- aile
- öğretmen
- okul gözlemleri ile birlikte ele alınır.
6. Ergoterapi ve Duyusal Alan Değerlendirmeleri
Duyusal işlemleme ve motor planlama alanlarında kullanılan testler:
- Sensory Profile (SP / SP-2)
- Duyusal İşlemleme Ölçeği
Bu değerlendirmeler, çocuğun çevresel uyaranlara verdiği tepkileri anlamaya yardımcı olur.
7. Motor ve Görsel-Motor Değerlendirme Testleri
Kaba motor, ince motor ve görsel-motor beceriler için kullanılan testler:
- BOT-2 (Bruininks-Oseretsky Motor Testi)
- PDMS-2 (Peabody Motor Gelişim Ölçeği)
- Beery-VMI (Görsel-Motor Entegrasyon Testi)
Bu testler özellikle:
- kalem tutma
- yazı öncesi beceriler
- denge ve koordinasyonnalanlarında yol göstericidir.
8. Bilişsel Değerlendirmelerde Kullanılan Testler
Okul çağındaki çocuklarda bilişsel alanı anlamaya yönelik kullanılan test:
- WISC-V (Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği)
Bu test özel eğitim merkezlerinde eğitsel değerlendirme amaçlı ele alınır,
tanı koyma süreciyle karıştırılmaz.
9. Günlük Yaşam ve Uyum Becerileri
Çocuğun günlük yaşam becerilerini değerlendirmede kullanılan ölçek:
- Vineland Uyum Davranış Ölçeği
Bu ölçek, çocuğun işlevsel becerileri hakkında bilgi verir.
10. Değerlendirme Sonrası Ne Olur?
Uygulanan testler sonucunda:
- bireysel eğitim planı
- uygun destek alanları
- gerekirse yönlendirmenbelirlenir.
Her test sonucu mutlaka uzun süreli bir eğitime başlanacağı anlamına gelmez.
11. Çamlıca Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi’nde Değerlendirme Yaklaşımı
Merkezimizde değerlendirme süreci:
- test + gözlem + aile görüşmesi birlikte ele alınarak
- çocuğu etiketlemeden
- ihtiyaca göre planlanır
Amaç:
çocuğu sınıflandırmak değil,
en doğru eğitsel desteği belirlemektir.
Sonuç
Özel eğitimde uygulanan gelişim testleri:
- yol göstericidir
- tek başına karar vermez
- çocuğun bireysel ihtiyaçlarını anlamaya yardımcı olur
Doğru değerlendirme, çocuğun gereksiz yönlendirmelerden korunmasını sağlar.
Değerlendirme süreci hakkında bilgi almak ve çocuğunuz için en uygun adımı birlikte planlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
